Системот на субвенции — како функционира
Швајцарскиот систем на субвенции за здравствено осигурување (Individuelle Prämienverbilligung, IPV) е дизајниран да обезбеди дека здравственото осигурување не е непропорционално финансиско оптоварување. Субвенцијата директно ја намалува Вашата месечна премија — парите се префрлаат на Вашата каса, а Вие плаќате помалку. Ова не е социјална помош и не повлекува никаква стигма — тоа е законско право за секое лице чии примања се под одреден праг.
Системот е децентрализиран — секој од 26 кантони самостојно ги одредува условите, праговите и процедурата. Затоа е важно да ги проверите правилата за Вашиот конкретен кантон. Некои кантони ја доделуваат субвенцијата автоматски (врз основа на даночната пријава), додека други бараат посебно барање.
Кој квалификува?
Основните критериуми се:
Приход
Годишниот оданочив приход мора да биде под одреден праг. За поединци: обично 35'000–60'000 CHF. За семејства: 60'000–100'000 CHF. Точните суми варираат по кантони и се прилагодуваат годишно.
Имот
Имотната состојба (штедење, инвестиции, недвижнини) мора да биде под одреден праг. Ова спречува лица со висок имот, но низок приход, да добијат субвенција. Праговите се различни по кантони.
Живеалиште
Мора да имате пријавено живеалиште во кантонот каде барате субвенција. Субвенцијата не може да се пренесе меѓу кантони — при преселување мора повторно да аплицирате.
Автоматски vs. барање
| Тип | Кантони (примери) | Што да направите |
|---|---|---|
| Автоматски | Цирих, Аргау, Тургау | Ништо — субвенцијата се доделува автоматски врз основа на даночна пријава |
| По барање | Берн, Базел, Луцерн | Поднесете барање кај кантоналната администрација до одреден рок |
| Мешан | Санкт Гален, Женева | Автоматски за некои категории, барање за други — проверете! |
Колку можете да добиете?
Висината на субвенцијата зависи од разликата меѓу Вашиот приход и прагот, и од висината на премијата во Вашиот кантон. Ориентациски:
- Поединец со низок приход: 100–400 CHF месечно
- Семејство со 2 деца, среден приход: 200–600 CHF месечно
- Деца и млади: во некои кантони целосно субвенционирани
- Студенти: посебни програми со повисоки субвенции
- Лица на социјална помош: целосно покриено
Процедура чекор по чекор
Дознајте го системот на Вашиот кантон
Проверете на веб-страницата на кантоналната администрација (Ausgleichskasse) дали субвенцијата се доделува автоматски или треба да поднесете барање. Ако е автоматски и не сте ја добиле — контактирајте ги.
Подгответе документи
Обично потребни: последно даночно известување, потврда за осигурување (полиса), лична карта или дозвола за престој. Некои кантони бараат и банкарски извод или потврда за вработување.
Поднесете барање
Онлајн, по пошта или лично кај кантоналната администрација. Рокот за поднесување варира — обично до 31 март за тековната година. Во некои кантони можете да аплицирате во текот на целата година.
Добијте одлука и почнете да заштедувате
Администрацијата ќе Ви испрати одлука. Ако е одобрена, субвенцијата се активира од наредниот месец. Се исплаќа директно на касата — Вие едноставно плаќате помала месечна премија.
Посебен случај: Ново пристигнати во Швајцарија
Ако штотуку сте пристигнале во Швајцарија и немате швајцарска даночна пријава, процедурата е малку поинаква. Повеќето кантони бараат потврда за приход од претходната земја или проценка на очекуваниот приход во Швајцарија. Контактирајте ја кантоналната администрација веднаш по пристигнувањето — не чекајте да поминат месеци. Субвенцијата може да важи ретроактивно, но само ако навреме ја побарате.